Bytom – Lwów – Chicago - Zbaraż

Życie pisze najbardziej nieprawdopodobne scenariusze. Gdyby tę historię wymyślił filmowy scenarzysta – nikt o zdrowych zmysłach nie przyjąłby jej do realizacji. Zbyt dużo w niej „przypadków”. Tymczasem wszystko o czym piszę zdarzyło się naprawdę. Daję na to, jak kiedyś mówiono we Lwowie, „słowo honoru uczciwości najświętszej”.

Ta opowieść nie miałaby takiego finału gdybyśmy w kościele w Zbarażu zastały księdza. Nie było go, więc wciągnęłam w rozmowę chłopaka, pracującego przy remoncie świątyni. Ale po kolei.

Razem z Maria Mirecką-Loryś dyrektorem Kongresu Polonii Amerykańskiej i prezesem Koła Lwowian w Chicago odwiedzamy co roku polskie organizacje i parafie na Kresach wioząc pomoc od Polonii amerykańskiej. Przy takiej okazji zbieram materiał dźwiękowy dla mojej audycji i polonijnych rozgłośni w Ameryce. Daje on słuchaczowi pojęcie o tym jak się żyje Polakom na Kresach, a Marii pomaga zebrać środki na kolejną akcję. W Zbarażu byłyśmy dwa lata temu. Kościół pod wezwaniem św. Antoniego to była wtedy kompletna ruina, a dziś.... Wciągnięty w rozmowę chłopak z dumą pokazuje, ile udało się zrobić w tym roku. Maria, jak na dobrą ciocię z Ameryki przystało, poza datkami od organizacji, zawsze wysupłuje jeszcze coś od siebie. I tym razem każdemu z chłopców daje po pięć dolarów, mówiąc, że przyjechała z Chicago i, że chciałaby większą sumę zostawić księdzu na potrzeby kościoła.

- Z Chicago? – Cieszy się mój rozmówca.- Taż tam żyje mój wujku!

- A jak się nazywa? – Raczej przez grzeczność niż z ciekawości pyta Maria, z góry wiedząc, że w tak wielkim skupisku Polaków, jakim jest Chicago – nie sposób znać wszystkich.

- Antoni Hanusiewicz.

Maria przecząco kręci głową, za to ja wrzeszczę na cały kościół:
- Ależ ja doskonale znam twego wujka!

I na dowód pokazuję notatnik adresowy, w którym obok nazwiska: Antoni Hanusiewicz, widnieje chicagowski numer telefonu.

Lato 1994. Chicago. Jestem tu zaledwie od tygodnia z moją córką, którą czeka operacja kręgosłupa. Z kilkoma matkami niepełnosprawnych dzieci na festiwalu polonijnym w Navy Pier kwestuję na potrzeby kolejnych małych pacjentów czekających w Polsce na leczenie. Przewala się tłum ludzi.
Są i atrakcje: jedna z kampanii telefonicznych w ramach promocji daje serie bezpłatnych 15 minutowych rozmów z Polską. Zmarnować taką okazję?
Ustawiam się błyskawicznie w kolejce. I nagle widzę z trudem poruszającego się o lasce starszego pana, który również chce skorzystać z promocji.
Gestem wskazuję mu miejsce przed sobą i kiedy już stoi – uświadamiam sobie, że skądś tego człowieka znam.
Ale skąd tu, w Chicago? W ciągu tego tygodnia? Niemożliwe...
Człowiek o lasce odwraca się kilkakrotnie i również bacznie mi się przygląda.
Ja pierwsza nie wytrzymuję i mówię:

- Proszę pana, czy myśmy się już gdzieś nie spotkali? Ja pana na pewno skądś znam...

- Pani też mi kogoś przypomina. Ale ta osoba mieszka w Polsce. Może to ktoś z pani rodziny? Nazywa się Skalska.

- Ależ to ja. Ja – we własnej osobie! – Wołam uradowana nie przestając główkować, gdzie ja tego człowieka poznałam i jak on się nazywa.

- Antoni Hanusiewicz – przedstawia się pan z laską i dodaje: - Dwa lata temu jechaliśmy razem do Lwowa.

No i już wiem. Wycieczka z Wrocławia, do której dołączyłam w Bytomiu. Każdy z jej uczestników mówił parę zdań o sobie i pan Hanusiewicz wspomniał, że mieszka w Chicago, ale nie tym zwrócił moją uwagę. Nawet tego nie zakodowałam w pamięci. Liczyło się dla mnie, że powiedział:

- Przymusowo wysiedlony w 45 roku ze Lwowa, przez wiele lat mieszkałem pod Kłodzkiem w zabitej dechami wiosce, o której pewnie nikt z państwa nie słyszał. Nazywa się Ścinawka Średnia.

Ścinawka Średnia?! Taż w tej Ścinawce, wśród wysiedleńców ze Lwowa mieszkała moja najbliższa rodzina. Jeździłam tam co roku na wakacje i za tą wioską zabitą deskami tęskniłam przez cały szkolny rok!

Usiedliśmy z panem Antonim obok siebie i do samego Lwowa wspominaliśmy:
- A pamięta pan objazdowe kino? A pamięta pani festyny na stadionie i odpust u Marii Magdaleny? A jak się ma ciocia? A wujku jeszcze żyje?...

Teraz w Chicago nie mogliśmy wyjść ze zdumienia, że spotkaliśmy się znowu.

- Co pani tu robi?

Odpowiadam, że dziecko, że operacja...

- Kogo pani tu zna?

Dziś w odpowiedzi mogłabym wymienić prawie całe polonijne Chicago, ale wtedy... Właściwie – nikogo.

- Pani Danko – uśmiechnął się pan Antoni, kładąc na stoliku pięćdziesiąt dolarów – proszę to przyjąć ode mnie. Na cukierki dla dziecka.

Widząc, że protestuję – zwinął banknot w rulon i zamknął w mojej dłoni.
Trzymając mnie za rękę dodał:

- Ja pamiętam to lwowskie futerko, którego pani wtedy nie kupiła.
- Futerko...? Futerko...??

A prawda! Każdy z nas wtedy chciał sobie przywieźć coś ze Lwowa.

- Wracała pani bez futerka i bez pieniędzy. I wiem, że tych moich pięćdziesiąt dolarów też pani kiedyś przekaże dalej. Pamięta pani jak mówiliśmy o lwowskich zasadach? Pomóż – to i tobie pomogą. Zostawisz kogoś w biedzie – zostawią i ciebie. Proszę więc dziś przyjąć coś ode mnie.

Przyjęłam. Te pieniądze stanowiły dla mnie szczególną wartość. Nie tylko w znaczeniu materialnym. Były dla mnie znakiem pamięci ze Lwowa.
Dzięki panu Antoniemu zrozumiałam, że nie jestem sama w tym obcym dla mnie kraju.

Skończyłam opowieść i wydało mi się, że święty Antoni z ołtarza w Zbarażu porozumiewawczo, po batiarsku się do mnie uśmiecha. I wtedy właśnie uświadomiłam sobie, że nic na tym świecie nie dzieje się przypadkiem i widać sam święty Antoni maczał palce w tym, żeby doprowadzić do tego spotkania w kościele pod jego wezwaniem. Tak samo, jak zesłał mi kiedyś w Chicago, ku pokrzepieniu serca swojego imiennika – pana Hanusiewicza.
Czy muszę dodawać, że wyjęłam z torebki pięćdziesiątkę i wręczając ją młodemu Hanusiewiczowi powiedziałam:

- To na cukierki. Od wujka Antoniego.

Taż to się rozumie samo przez się!

Danuta Skalska

2007-05-18 12:14:50

Wstecz | W górę | Strona startowa | Mapa serwisu | Kontakt